جشن سال نو تبری

اشکان دنیا آرای - ساری-خبرنگار: در تقویم بومی مازندرانی ها امروز شروع سال 1531 تبری است، به همین خاطر آنها رسوم و آیین هایی برای استقبال از سال نو برگزار می نمایند.

جشن سال نو تبری

تقویم تبری شامل 12 ماه 30 روزه است که به ترتیب فردینه ما، کِرچه ما، هره ما، تیرِ ما، مردالِ ما، شروینه ما، میرِ ما، اونهِ ما، ارکه ما، دِ ما، وهمنه ما و نوروز ما نام دارند. 5 روز باقیمانده سال نیز معمولا ابتدای سال خورشیدی با نام پیتک یا پنجک جدا از سایر ماه ها محاسبه می شد و در سال های کبیسه که اسفند در تقویم خورشیدی 30 روزه است، پیتک را شیشک می نامیدند.

به گفته بسیاری از پژوهشگران فرهنگ عامه، تقویم تبری برگرفته از تقویم ساسانی و بر مبنای پادشاهی قباد و حاکمیت کیوس بر تبرستان از 133 سال پیش از تقویم هجری شمسی پایه گذاری شده و کماکان برقرار است. عده ای هم بر این باورند که این تقویم می تواند تقویمی خراجی محسوب گردد.

علی حسن نژاد کارشناس فرهنگ عامه مازندران در گفت وگو با خبرنگاران با بیان این که بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که تقویم تبری تقویمی بر مبنای حاکمیت کیوس در زمان ساسانی است، گفت: به استناد معادلات مختلف خراجی بودن این تقویم مردود است. یا به عبارت بهتر این تقویم نمی تواند تقویمی صرفا خراجی باشد، زیرا ابتدای مرداد به جز گندم و جو محصول دیگری برای خراج دادن در مازندران وجود نداشت.

  • بهره گیری از هویت تقویم بومی

وی اضافه کرد: این تقویم به هر حال قرن هاست که در زندگی بومیان مناطق زیادی از شمال ایران وجود دارد و به کار گرفته می گردد. این پیشینه باعث می گردد ارزش و اهمیت حفظ و اشاعه آن به عنوان یکی از اجزای فرهنگی زندگی بومیان این منطقه بیشتر از ریشه یابی موجودیت و مبدا آن باشد. این پژوهشگر فرهنگ عامه توضیح داد: نکته ای که امروز بیشتر از بحث بر سر مبدا بودن تقویم باید مورد توجه باشد، بهره گیری از این فرصت برای احیای بسیاری از آیین های متکی به تقویم تبری است که هر کدام می توانند جاذبه ای فرهنگی و اجتماعی برای گردشگران داخلی و خارجی باشند و علاوه بر آن به تقویت داشته های بومی ما یاری نمایند.

سرپرست گروه آیینی زندگی مازندران ادامه داد: در بسیاری از کشورهای جهان بر اساس همین داشته های فرهنگی و بومی که قدمتی بسیار کمتر هم دارند، جشنواره های فرهنگی و اجتماعی متعددی تدارک می بینند و با تبلیغات گسترده از همان پایه فرهنگی، در کنار معرفی فرهنگ و پیشینه خود، درآمد زیادی نصیب جامعه میزبان می نمایند.

حسن نژاد اظهار کرد: امروز زمان آن است که از مناسبت هایی مانند سال نو تبری و جشن فردینه ما شو برای تقویت گردشگری فرهنگی استفاده کنیم. خوشبختانه آیین هایی مانند سال نو تبری در روستاها و به ویژه ییلاقات سراسر مازندران هنوز شناخته شده هستند. طی سال های اخیر برنامه های متعددی هم برای معرفی آنها برگزار شده است. استمرار این فعالیت ها بر پایه اصالت و نوآوری هایی که خدشه ای به اصل آیین وارد نمی نمایند، هم به نشاط اجتماعی یاری می نمایند، هم گردشگران بیشتری جذب خواهند کرد و هم می توانند بخشی از فرهنگ گذشته را تقویت نمایند.

  • نوروز دوم

نوروز تبری در مازندران صرفا مراسمی یک روزه نیست بلکه مانند سال نو خورشیدی از چند روز قبل برای آن تدارکاتی دیده می گردد. 28 تیر که مصادف با 26 نوروز ماه در تقویم تبری است یکی از پیش جشن های نوروز تبری است که در آن مازندرانی ها با این باور که پیروزی فریدون بر ضحاک در این روز رقم خورد، همراه خانواده و سایر اهالی به آرامگاه ها می روند، غذاها و شیرینی هایی که به مناسبت این روز آماده نموده اند با خود می برند و خیرات می نمایند. حتی مرسوم است یک وعده غذایی را در کنار آرامگاه ها صرف می نمایند. 26 عید ماه برای مازندرانی ها آماده شدن به منظور فرارسیدن سال نو است. پس از برگزاری مراسم 26 عید ماه، 6 روز فرصت می ماند تا سال نو تبری شروع گردد و در این 6 روز معمولا بسیاری از کارهایی که پیش از سال نو خورشیدی و نوروز ایرانی مرسوم بود را انجام می دهند.

تمیز کردن خانه و حیاط، پوشیدن لباس نو، تجدید دیدار و پخت غذاهای محلی و شیرینی ها از رسومی است که بین مازندرانی ها به ویژه در مناطق کوهستانی برای شروع سال نو مورد توجه قرار داشته است. چند سال است که این کارها باز هم مورد توجه قرار گرفته و سمن های فعال در حوزه فرهنگ بومی کوشش می نمایند این میراث کهن و ارزشمند اجتماعی را با هدف افزایش نشاط جامعه و حفظ داشته های فرهنگی دوباره ترویج نمایند.

  • نگاه نو به سال نو تبری

سال جاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران جدی تر از گذشته وارد عمل شده و سعی نموده تا با برگزاری 2 مراسم که امروز و فردا برگزار می گردد، نوروز تبری را بیشتر به جامعه شهری معرفی کند. به گفته مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران به مناسبت شروع سال نو تبری برنامه های مختلفی در سراسر استان تدارک دیده شده که یکی از آنها برپایی کاروان فرهنگی همراه با اجرای موسیقی و آیین های بومی برای گرامیداشت سال نو تبری است.

عباس زارع در گفت وگو با خبرنگاران با بیان این که یکی از وظایف اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ترویج فرهنگ های بومی و نشاط آفرینی بر اساس هویت ایرانی اسلامی است، اظهار کرد: آیین های بومی ما ریشه در فرهنگ ایرانی ما دارند که طی قرن ها با اعتقادات مذهبی ما آمیخته شده اند. آنچه امروز از گذشته به عنوان آیین های بومی به ما رسیده، اکسیری از بهترین رفتارهای اجتماعی است که به هویت فرهنگی جامعه می تواند یاری زیادی کند.

وی حلول سال نو تبری را فرصتی مناسب برای پاسداشت فرهنگ و سنت های بومی عنوان نمود و اضافه کرد: سال جاری تصمیم گرفته شد با تشکیل ستاد برپایی جشن سال نو تبری متشکل از تعدادی فعالان فرهنگی و پژوهشگران و افراد دغدغه مند در زمینه فرهنگ عامه، سال نو تبری را به صورت برجسته در بخش هایی از جامعه و به ویژه مرکز استان جشن بگیریم تا اقشار مختلف با بخشی از هویت بومی خود دوباره آشتی نمایند. باور ما این است که مازندرانی ها در هر جایی که هستند باید زیر سایه تقویم رسمی کشور، سال نو تبری هم در خاطرشان باشد.

  • جشنی برای همه

مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران اظهار کرد: عصر امروز از ساعت 18 تا 19 کاروان جشن سال نو تبری در ساری از میدان ابن شهرآشوب (دروازه بابل) تا بوستان ولایت ساری بخشی از آیین ها و موسیقی شاد محلی را برای مردم اجرا می نماید. از همه مردم و علاقه مندان به فرهنگ بومی دعوت می کنیم که در این جشن اجتماعی و فرهنگی حضور یابند تا سال 1531 تبری را با شکوه بیشتری شروع کنیم. عباس زارع گفت: فردا نیز از ساعت 18 در سالن زنده یاد سلمان هراتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران ویژه برنامه ای با حضور هنرمندان و چهره های فرهنگی استان به مناسبت شروع سال نو تبری برگزار می گردد. علاوه بر اجرای موسیقی، شعرخوانی، رونمایی از چند جلد کتاب و آلبوم موسیقی و پذیرایی با خوراکی های محلی نیز در این ویژه برنامه انجام می گردد.

منبع: همشهری آنلاین

به "جشن سال نو تبری" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "جشن سال نو تبری"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید