همه آن چیزی که باید درباره سازمان یونسکو بدانید

امروز به بهانه سالروز پیوستن کشورمان به قرارداد جهانی آزادی تبادل افکار یونسکو در 7 بهمن 1334، با تاریخچه، اهداف و اقدامات این سازمان آشنا خواهیم شد.

همه آن چیزی که باید درباره سازمان یونسکو بدانید

به گزارش ، دقیقا دو ماه پس از انتها پذیرفتن جنگ دنیای دوم، کنفرانسی در لندن برگزار گردید و 40 کشوردر آن شرکت کردند. در این کنفرانس، دو کشور انگلستان و فرانسه به عنوان کشور هایی که خسارات بسیاری از جنگ دیده بودند، پیشنهاد کردند سازمانی با هدف نهادینه کردن فرهنگ صلح به معنای واقعی کلمه تأسیس گردد تا از وقوع جنگ دنیای دیگری جلوگیری گردد. بعد ها عرصه فعالیت یونسکو، گسترش بیشتری یافت و کشور های مختلف دیگری هم به این سازمان پیوستند. ایران هم سال 1327 به این سازمان دنیای پیوست. امروز به بهانه سالروز پیوستن کشورمان به قرارداد دنیای آزادی تبادل افکار یونسکو در 7 بهمن 1334، با تاریخچه، اهداف و اقدامات این سازمان آشنا خواهیم شد و البته به یک مسئله مهم که این سازمان به آن توجه کمتری دارد هم اشاره خواهیم کرد.

ادعای یونسکو این است که رسالتش بیش از هر چیز اخلاقی است و مأموریت یافته تا در مقام سازمانی برای همکاری فکری در سطح بین المللی خدمت کند. دو هدف اصلی یونسکو به قرار زیر است:1- توسعه که ورای تقاضای ساده پیشرفت مادی باید به طیف گسترده ای از خواست های انسان پاسخ گوید بدون آن که میراث نسل های آینده را به خطر افکند.2- برقراری فرهنگ صلح بر اساس آموزش مسئولیت شهروندی و مشارکت کامل در فرایند های دموکراتیک.

یونسکو: خشونت و آزار در مدارس مشکل بزرگی در دنیا است

برای این که صلح پایدار، صادقانه و مورد قبول همه برقرار گردد در دیباچه اساس نامه یونسکو آمده است که کشور های امضا نماینده این اساس نامه مصمم اند که دستیابی کامل و برابر به آموزش، پی جویی آزاد حقیقت عینی، تبادل آزاد اندیشه ها و دانسته ها را برای همگان تضمین نمایند و روابط بین مردم خود را توسعه بخشند و افزایش دهند تا با درک متقابل و بهتر به شناختی دقیق تر و حقیقی تر از آداب و رسوم یکدیگر برسند.

یونسکو برای تحقق این دو هدف، فعالیتش را به حوزه های آموزش، علوم طبیعی، علوم اجتماعی و انسانی، فرهنگ، ارتباطات و اطلاعات اختصاص داده و مبنای فعالیت هایش بر اساس سهیم کردن همه انسان ها در پیشبرد فرهنگ، صلح خواهی، توسعه انسانی و توسعه پایدار است. اگر موارد گفته شده با تصویر ذهنی تان از یونسکو نمی خواند، به این دلیل است که ما یونسکو را بیشتر با اهداف استراتژیک اش می شناسیم. این اهداف استراتژیک شامل آموزش، علوم و فرهنگ است. ایران به عنوان یکی از سرزمین های غنی از تمدن، تاریخ و فرهنگ، آثار فرهنگی، تاریخی و طبیعی بسیاری را به ثبت دنیای در یونسکو رسانده است که با هم مهم ترین موارد را مرور می کنیم.

معرفی و بزرگداشت نقش ارزشمند مشاهیر در پیشرفت تمدن بشری از جمله رسالت های یونسکو به حساب می آید. هدف این برنامه معرفی و شناساندن سهم و نقش مؤثر شخصیت ها و رویداد های کشور ها در غنای متقابل فرهنگ ها، ترویج تفاهم فرهنگی، گسترش مناسبات بین المللی، پیشرفت علم و یاری به استقرار صلح است. تاکنون نام 35 نفر از مشاهیر ایران در یونسکو ثبت شده که اولین آن ها ابن سینا بوده است که در سال 1980 میلادی به مناسبت هزارمین سال تولدش، نام این پزشک و دانشمند مشهور ایرانی به ثبت رسیده است. همچنین سعدی، حافظ، فردوسی، ابوسعید ابوالخیر، خواجه نصیرالدین طوسی و نیما یوشیج از دیگر مشاهیر ایران در یونسکو به شمار می روند. یکی از رسالت های دیگر یونسکو حفاظت از بنا های تاریخی و مکان های طبیعی بوده است که در همین زمینه تاکنون 23 اثر فرهنگی و طبیعی ایران در یونسکو به ثبت رسیده است. تخت جمشید فارس، میدان نقش دنیا اصفهان، یزد، گنبد قابوس گرگان، باغ های ایرانی، قنات های ارزشمند ایرانی و کویر لوت از آثاری هستند که از ایران در یونسکو ثبت شده اند.فرهنگ ها و پدیده های معنوی از جمله مهم ترین داشته های تمدن های مختلف هستند که لزوم حفظ و نگهداری از آن ها به شدت احساس می گردد. در همین زمینه در سال 1997 اولین اثر معنوی دنیا در مراکش به ثبت رسید. نوروز، فرش بافی کاشان و فارس، نقالی و قصه گویی و ردیف های موسیقی ایرانی از جمله آثار غیرملموس ارزشمندی بودند که از ایران در فاصله این سال ها ثبت شدند. آخرین مورد هم مراسم قالی شویان شهر مشهد اردهال بوده است که در سال 1391 شمسی به ثبت دنیای رسیده است. لازم به ذکر است تاکنون 10 اثر معنوی و غیرملموس ایران در یونسکو به ثبت رسیده است.

دکتر علیرضا عزیزی | جامعه شناس سازمان یونسکو به عنوان یک سازمان بین المللی که قرار است در راستا استقرار صلح، آزادی و عدالت در سطح دنیای فعالیت کند و به نوعی بازوی فرهنگی سازمان ملل محسوب می گردد، در سال های اخیر با چالش های متعددی در زمینه پذیرش آیین نامه ها و مصوبات آن سازمان از سوی بعضی کشور ها روبه رو بوده است. این سازمان در کشور ما نیز با چالش هایی روبه رو بوده است که مباحث مطرح شده درخصوص سند 2030 را می توان یکی از جنجالی ترین موضوعات آن سازمان در کشورمان دانست. سندی که اقتضائات فرهنگی و اعتقادی دیگر کشور ها را در بر نگرفته است. حال پرسشی که مطرح می گردد آن است که یونسکو به عنوان یک سازمان بین المللی تا چه اندازه می تواند در امور فرهنگی، آموزشی، علمی و اعتقادی کشور ها دخالت و اعمال نظر کند؟

به نظر می رسد سازمان یونسکو بر مبنای مجموعه ای از پیش فرض های نظری درباره جوامع انسانی شکل گرفته است که پیش فرض بنیادیِ فرهنگی آن را می توانیم، آزادی در تکثر فرهنگی بر مبنای حقوق بشر سازمان ملل متحد بدانیم. یونسکو در بیانیه خود درخصوص تنوع فرهنگی، بر لزوم احترام به تنوع و تکثر فرهنگی در کشور های عضو تاکید می ورزد، اما در عین حال در همان بیانیه تاکید می نماید که نمی توان با استناد به تنوع فرهنگی، حقوق بشر تضمین شده در حقوق بین المللی را نقض کرد یا محدود ساخت. بدین ترتیب، یونسکو قاعده بازی را تعریف می نماید که بر مبنای تعاریف خاصی از آزادی، عدالت و فرهنگ همراه است و به وسیله آن برای کشور های عضو روشن می نماید که در چه چارچوب و قاعده ای می توانند با یکدیگر و با مردم کشورشان تعامل داشته باشند؛ عمدتا هم در تعریف قاعده بازی، چندان به مقتضیات فرهنگی و اعتقادی درونی کشور ها توجه ندارند که این موضوع هنگامی که با اصرار بر اجرایی شدنِ مصوبات و بخشنامه هایشان همراه می گردد به طور طبیعی زمینه های شکل گیری مقاومت هایی را ایجاد می نماید.

با این توضیحات و در یک اجتماع دنیای، ایران می تواند سیاست جدایی گزینی در پیش بگیرد یا عضو تقریبا منفعل آن باشد (چیزی که هم اکنون کم و بیش هست) یا آن که می تواند به پشتوانه فرهنگ اسلامی و ایرانی غنی خود، به عنوان بازیگر فعال آن میدان عمل کند و تا اندازه ای قاعده بازی را به نفع فرهنگ و بینش خود تغییر دهد که به نظر می رسد در دنیا امروزی که به تعبیر پیتر سینگر، در کتاب لایک جنگ: جنگ افزار شدن شبکه های اجتماعی با حضور شبکه های اجتماعی، امروزه با یک میدان نبرد در سطح دنیای روبه رو هستیم، گزینه بازیگرِ فعال میدان اجتماعیِ فرهنگ بودن، گزینه مطلوب تری است.

منبع: روزنامه خراسان

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

به "همه آن چیزی که باید درباره سازمان یونسکو بدانید" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "همه آن چیزی که باید درباره سازمان یونسکو بدانید"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید